List od funduszu sekurytyzacyjnego: skąd mają Twój dług i co zrobić?

W skrzynce koperta od firmy z długą, dziwną nazwą, na przykład „… Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty”. Nigdy z nimi nic nie podpisywałeś. W środku kwota do zapłaty, czasem dwa razy większa, niż pamiętasz, i groźby: „wizyta doradcy terenowego”, „skierowanie sprawy do sądu”. Czasem ktoś już dzwonił do Twoich rodziców. Spokojnie. Taki list to nie wyrok. To początek rozmowy, w której masz więcej praw, niż sugeruje jego ton.

Skąd fundusz ma Twój dług?

Banki, firmy pożyczkowe i operatorzy telefonii sprzedają niespłacone długi funduszom, zwykle w dużych pakietach i taniej, niż wynosi ich wartość. Taka sprzedaż to przelew wierzytelności, czyli cesja. Nie potrzebuje Twojej zgody. Fundusz staje się nowym wierzycielem i to jemu powinieneś płacić, jeśli dług istnieje i jest wymagalny.

Często fundusz zleca odzyskanie długu firmie windykacyjnej albo kancelarii. Dlatego listy mogą przychodzić od kilku różnych podmiotów w tej samej sprawie.

Co zmienia sprzedaż długu? Mniej, niż myślisz

• Dług nie rośnie z powodu sprzedaży. Fundusz przejmuje go z tymi samymi warunkami, razem z odsetkami (art. 509 § 2 k.c.).
• Zachowujesz wszystkie zarzuty, jakie miałeś wobec pierwszego wierzyciela w chwili, gdy dowiedziałeś się o sprzedaży (art. 513 § 1 k.c.). Jeśli dług był zawyżony, spłacony albo przedawniony, to samo powiesz funduszowi.
• Termin przedawnienia biegnie dalej. Sprzedaż go nie zeruje. Jak policzyć, czy dług się przedawnił, opisujemy w poradniku Przedawnienie długu.
• Fundusz musi umieć udowodnić, że kupił właśnie Twój dług i ile on wynosi. W sądzie to on ma przedstawić dokumenty.

Co zrobić po otrzymaniu listu? Krok po kroku

1. Nie dzwoń pod numer z listu i nie płać od razu. Rozmowa przez telefon łatwo kończy się obietnicą wpłaty albo przyznaniem długu, a to może przerwać przedawnienie.
2. Sprawdź, czy fundusz w ogóle istnieje. W liście powinna być nazwa towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI), które nim zarządza. Legalnie działające TFI znajdziesz na liście podmiotów nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego. Fałszywe wezwania do zapłaty też się zdarzają.
3. Zażądaj dokumentów na piśmie: umowy, z której wynika dług, wyliczenia kwoty z rozbiciem na kapitał, odsetki i koszty, daty wymagalności oraz dowodu, że fundusz kupił dług. Takie pismo nie jest uznaniem długu.
4. Policz przedawnienie na podstawie dat z odpowiedzi.
5. Zdecyduj, co dalej: zarzut przedawnienia, raty, ugoda albo spór o kwotę.

„Wizyta doradcy terenowego”, „ostateczne wezwanie”: czy to groźne?

Zwykle nie. Fundusz ani windykator nie są komornikiem. Nie mogą niczego zająć ani wejść do domu bez Twojej zgody. Groźne są dopiero pisma z sądu, takie jak nakaz zapłaty, i od komornika. Które pisma są groźne, a które możesz spokojnie odłożyć, opisujemy w artykule Windykacja straszy pismami.

Jeśli fundusz albo jego windykator dzwoni do Ciebie kilka razy dziennie, nachodzi Cię w domu albo kontaktuje się z rodziną, nie musisz tego znosić. Zobacz poradnik Nękanie przez windykatora i gotowe wezwanie do zaprzestania nękania.

Dług jest Twój i nie jest przedawniony. Co dalej?

Z funduszem często da się dogadać lepiej niż z bankiem, bo kupił dług taniej. Masz dwie drogi:

• Jednorazowa wpłata części długu w zamian za umorzenie reszty. Opisujemy to w poradniku Ugoda z wierzycielem.
• Spłata w ratach, jeśli nie masz oszczędności, ale masz stały dochód. Zobacz Jak rozłożyć dług na raty.

W obu przypadkach płać dopiero wtedy, gdy masz ugodę na piśmie.

Najczęstsze błędy

• Wpłata „na dowód dobrej woli”. Przy starym długu może przerwać przedawnienie.
• Ignorowanie wszystkich listów. Listy od funduszu możesz spokojnie przeczytać i odpisać, ale pisma z sądu wymagają reakcji w terminie.
• Płacenie na konto bez sprawdzenia. Upewnij się, że numer konta należy do funduszu albo jego pełnomocnika.
• Zakładanie, że fundusz ma rację co do kwoty. Odsetki i koszty bywają doliczone w zawyżonej wysokości. Żądaj wyliczenia.

Najczęstsze pytania