Ugoda z wierzycielem: jak umorzyć część długu jednorazową spłatą?

Dług urósł tak, że spłaty całości nie widać nawet na horyzoncie. I nagle pojawia się szansa: rodzina może pożyczyć trochę pieniędzy, możesz sprzedać auto albo masz odłożoną jakąś kwotę. Nie całość, ale konkretna suma od ręki. To mocna karta. Możesz sam zaproponować wierzycielowi: zapłacę tyle od razu, a resztę umorzysz i zamkniemy sprawę. Ten poradnik pokazuje, jak to zrobić, żeby nie stracić ani pieniędzy, ani obrony.

Dlaczego wierzyciel w ogóle się zgodzi?

Bo mu się to opłaca. Fundusze i firmy windykacyjne kupują długi często za ułamek ich wartości. Sąd, komornik i lata czekania kosztują je czas i pieniądze, a wynik i tak bywa niepewny. Jednorazowa wpłata dziś jest dla nich konkretnym zyskiem. Banki też zawierają ugody, choć zwykle trudniej się z nimi targować.

Nikt nie musi się zgodzić na Twoją propozycję. To negocjacje. Ale dobrze przygotowana oferta na piśmie ma realną szansę.

Zanim zaproponujesz ugodę: 3 rzeczy do sprawdzenia

1. Czy dług nie jest przedawniony. Propozycja ugody to uznanie długu, a uznanie przerywa przedawnienie (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Jeśli dług jest stary, możesz sobie odebrać najmocniejszą obronę. Jak to sprawdzić, opisujemy w poradniku Przedawnienie długu.
2. Czy dług jest Twój i ile naprawdę wynosi. Poproś o umowę, wyliczenie kwoty i dokument, z którego wynika, że fundusz kupił dług. Służy do tego wniosek o informację o długu.
3. Ile realnie możesz zapłacić od razu. Proponuj kwotę, którą naprawdę masz albo zbierzesz w kilka dni. Obietnica bez pokrycia zepsuje negocjacje.

Ile zaproponować?

Nie ma tu stałej stawki ani przepisu. Wiele zależy od wieku długu, od tego, czy jest już wyrok, i od tego, kto jest wierzycielem. Kilka zasad z praktyki:

• Zacznij od kwoty niższej niż ta, na którą możesz sobie pozwolić. Wierzyciel zwykle odpowie kontrpropozycją.
• Podaj konkretną sumę i termin wpłaty, na przykład 3 000 zł w ciągu 7 dni od podpisania ugody.
• Odnoś się do kapitału, a nie do odsetek i kosztów. To one zwykle najbardziej pompują kwotę.
• Napisz krótko, dlaczego nie spłacisz całości. Wierzyciel widzi wtedy, że to realna oferta, a nie gra na czas.

Co musi być w ugodzie, zanim zapłacisz?

To najważniejsza część. Nie wpłacaj ani złotówki na podstawie rozmowy telefonicznej. Najpierw ugoda na piśmie, potem przelew. W ugodzie sprawdź, czy jest:

• dokładna kwota do zapłaty i termin wpłaty;
• numer konta, na które masz wpłacić;
• zapis, że po wpłacie wierzyciel nie będzie dochodził reszty długu, razem z odsetkami i kosztami;
• zobowiązanie, że wierzyciel wycofa sprawę z sądu albo od komornika, jeśli już tam jest;
• zobowiązanie do aktualizacji wpisów w rejestrach dłużników, takich jak KRD czy BIG.

Po przelewie zachowaj potwierdzenie i poproś o pisemne potwierdzenie, że dług jest rozliczony.

A co z podatkiem?

Umorzona część długu może być dla Ciebie przychodem do opodatkowania. Sądy administracyjne uznawały umorzenie długu za nieodpłatne świadczenie dla dłużnika, a wierzyciel może wystawić Ci informację PIT-11. Skutki zależą od sposobu sformułowania ugody i od tego, kim jest wierzyciel. Nasz wniosek prosi o odstąpienie od dochodzenia reszty długu, a nie o jego „umorzenie”. Przy większych kwotach warto jednak zapytać doradcę podatkowego, jak to wygląda w Twojej sprawie.

Ugoda czy raty?

Jeśli nie masz pieniędzy na jednorazową wpłatę, przeczytaj poradnik Jak rozłożyć dług na raty.

Krok po kroku

1. Sprawdź przedawnienie i wysokość długu.
2. Ustal kwotę, którą możesz wpłacić jednorazowo, i termin.
3. Wyślij wierzycielowi pisemny wniosek o ugodę listem poleconym albo e-mailem z potwierdzeniem.
4. Negocjuj. Kontrpropozycja to dobry znak, a nie odmowa.
5. Podpisz ugodę na piśmie, dopiero potem zapłać.
6. Zachowaj potwierdzenie przelewu i pisemne potwierdzenie rozliczenia długu.

Jeśli w trakcie windykator nęka Cię telefonami, przeczytaj poradnik Nękanie przez windykatora.

Najczęstsze pytania