Nakaz zapłaty i sprawa w sądzie: przewodnik krok po kroku

Koperta z sądu to stres, ale też informacja: wiesz, kto czego od Ciebie chce i ile masz czasu. W sprawach o długi najwięcej osób przegrywa nie dlatego, że nie miało racji, tylko dlatego, że nie zareagowało w terminie. Ten przewodnik prowadzi przez sprawę krok po kroku.

1. Zanim przyjdzie list z sądu: wezwanie do zapłaty

Zwykle sprawę poprzedza przedsądowe wezwanie do zapłaty od wierzyciela, funduszu albo kancelarii. To nie jest pismo z sądu i samo w sobie niczego nie nakazuje. Warto jednak sprawdzić dług, zanim cokolwiek podpiszesz albo zapłacisz, i uważać na fałszywe wezwania z linkiem do płatności.

Szczegóły: Przedsądowe wezwanie do zapłaty · Fałszywe wezwanie do zapłaty: SMS od komornika, e-mail z e-sądu

2. Przyszedł nakaz zapłaty

Nakaz zapłaty wydaje sąd bez rozprawy, na podstawie samego pozwu. Od nakazu w postępowaniu upominawczym masz 2 tygodnie na sprzeciw, bez opłaty. Od nakazu w postępowaniu nakazowym masz miesiąc na zarzuty (art. 480² § 2 i art. 493 KPC). Opłata od zarzutów to 3/4 opłaty od pozwu, a u konsumenta najwyżej 750 zł. Taki nakaz od razu po wydaniu pozwala wierzycielowi zabezpieczyć dług przez komornika (art. 492 KPC).

Jeśli nakaz wydał e-sąd (EPU), sprzeciw składasz przez internet albo na papierze, bez dowodów i bez opłaty. Po sprzeciwie sąd umarza postępowanie w e-sądzie. Wierzyciel, jeśli chce, musi pozwać Cię od nowa (art. 505³⁶ i 505³⁷ KPC). W sprzeciwie podaj zarzuty, np. przedawnienie albo brak dowodu, że dług istnieje, oraz dowody, które masz (poza e-sądem). Przedawnienie wobec konsumenta sąd powinien wziąć pod uwagę sam, ale lepiej je wskazać.

Szczegóły: Dostałeś nakaz zapłaty z sądu: masz 14 dni · Nakaz z e-sądu (EPU): jak złożyć sprzeciw · Pozew od funduszu: jak się bronić

3. Termin minął

Gdy nakaz poszedł na stary adres, sprawdź najpierw, czy w ogóle został skutecznie doręczony. Jeśli nie mieszkałeś pod tym adresem (a przy e-sądzie: jeśli nie był to Twój adres w rejestrze PESEL), termin mógł nie zacząć biec (art. 139¹ i 505³⁴ KPC). Wtedy wnosisz o doręczenie nakazu i składasz sprzeciw. Jeśli doręczenie było skuteczne, a termin minął bez Twojej winy (np. byłeś w szpitalu), składasz wniosek o przywrócenie terminu w ciągu tygodnia od ustania przeszkody i od razu dołączasz sprzeciw. Po roku jest to możliwe tylko wyjątkowo. Wniosek nie zatrzymuje komornika, więc poproś też o wstrzymanie wykonania nakazu (art. 169 i 172 KPC).

Szczegóły: Przegapiłem termin w sądzie: czy da się to naprawić?

4. Pisma w trakcie sprawy

Każde pismo do sądu musi mieć oznaczenie sądu i sprawy, podpis i odpowiednią liczbę odpisów. Najdroższe błędy to brak zarzutów i spóźnione dowody, bo sąd może ich później nie uwzględnić. Jeśli nie stać Cię na opłaty, możesz poprosić o zwolnienie z kosztów sądowych.

Szczegóły: Pismo do sądu: co musi zawierać · Jak nie płacić kosztów sądowych, gdy Cię nie stać

5. Rozprawa

Na rozprawie sąd słucha stron i przeprowadza dowody. Warto przyjść przygotowanym, z dokumentami i krótką listą argumentów. Sąd odracza rozprawę tylko z powodu nadzwyczajnej przeszkody, której nie dało się pokonać. Chorobę usprawiedliwia wyłącznie zaświadczenie lekarza sądowego, a zwykłe L4 nie wystarczy (art. 214 i 214¹ KPC).

Szczegóły: Pierwsza rozprawa w sądzie · Wniosek o odroczenie rozprawy

6. Po wyroku

Prawomocny wyrok albo nakaz z klauzulą wykonalności pozwala wierzycielowi skierować sprawę do komornika. Wyjątek: nakaz w postępowaniu nakazowym już od wydania pozwala zabezpieczyć dług, np. zająć konto, zanim sprawa się skończy. Co dzieje się wtedy, opisujemy w osobnym przewodniku po egzekucji komorniczej. Jeśli przegrałeś, a nie masz z czego spłacić całości, rozważ raty albo ugodę.

Szczegóły: Przewodnik: komornik krok po kroku · Jak rozłożyć dług na raty · Ugoda z wierzycielem

Najczęstsze pytania