Pozew od funduszu lub firmy windykacyjnej: jak się bronić w sądzie?

Koperta z sądu, a w środku pozew albo nakaz zapłaty. Po stronie powoda nazwa, której nie znasz: „… Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty” albo firma windykacyjna. Kwota wyższa, niż pamiętasz, bo doliczono odsetki i koszty. Pierwsza myśl to często: nie mam pieniędzy, więc nie ma sensu nic robić. To najdroższy błąd. Fundusze wygrywają wiele spraw tylko dlatego, że pozwany się nie odezwał. A gdy dłużnik złoży pismo w terminie, sprawa wygląda zupełnie inaczej.

Co dokładnie dostałeś? Od tego zależy termin

Termin liczysz od dnia, w którym odebrałeś list. Jeśli list czekał na poczcie po awizo, sąd może uznać go za doręczony po upływie terminu odbioru, nawet gdy go nie odebrałeś. Nie zwlekaj więc z odebraniem przesyłki z sądu.

Nakaz z e-sądu: sprzeciw działa szczególnie mocno

Fundusze bardzo często pozywają przez elektroniczne postępowanie upominawcze, bo jest szybkie i tanie. W e-sądzie fundusz nie dołącza do pozwu żadnych dowodów, tylko je wymienia (art. 505³² § 1 k.p.c.). Sąd nie widzi więc umowy ani dokumentów kupna długu.

Gdy złożysz sprzeciw, nakaz traci moc, a e-sąd umarza postępowanie (art. 505³⁶ k.p.c.). Do sprzeciwu nie dołączasz dowodów (art. 505³⁵). Jeśli fundusz chce dalej dochodzić długu, musi złożyć nowy pozew w zwykłym sądzie, tym razem z dokumentami. Ma na to 3 miesiące, żeby zachować skutki pierwszego pozwu (art. 505³⁷ § 2). Część funduszy tego nie robi. Więcej o samej procedurze piszemy w poradniku Nakaz z e-sądu: jak złożyć sprzeciw.

Jakie zarzuty podnieść przeciwko funduszowi?

1. Przedawnienie

To najczęstszy i najmocniejszy zarzut. Fundusze kupują stare długi, a sprzedaż długu nie zatrzymuje przedawnienia. Większość długów wobec banków, firm pożyczkowych i operatorów przedawnia się po 3 latach, bo to roszczenia związane z działalnością gospodarczą wierzyciela. Ogólny termin to 6 lat. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego). Od konsumenta nie można dochodzić przedawnionego długu (art. 117 § 2¹ k.c.). Sąd powinien to sprawdzić sam, ale zawsze napisz o przedawnieniu wprost i podaj daty. Jak policzyć termin, opisujemy w poradniku Przedawnienie długu.

2. Brak dowodu, że fundusz kupił Twój dług

Fundusz musi udowodnić, że stał się wierzycielem właśnie w Twojej sprawie (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.). Zwykle potrzebuje do tego umowy sprzedaży wierzytelności i wykazu, w którym jest Twój dług. Jeśli umowa z bankiem była na piśmie, przelew też powinien być stwierdzony pismem (art. 511 k.c.). W odpowiedzi napisz wprost, że kwestionujesz przejście wierzytelności na fundusz, i wskaż, czego brakuje w aktach.

3. Brak dowodu, że dług w ogóle istnieje i ile wynosi

Fundusz powinien przedstawić umowę z pierwotnym wierzycielem i wyliczenie: ile wynosi kapitał, ile odsetki, ile koszty i od kiedy dług był wymagalny. Ogólne zestawienie przygotowane przez sam fundusz może nie wystarczyć. Kwestionuj kwotę, której nie rozumiesz, i zażądaj szczegółowego wyliczenia.

4. Wszystko, co mogłeś zarzucić bankowi

Sprzedaż długu nie odbiera Ci żadnych zarzutów. Masz wobec funduszu te same zarzuty co wobec pierwotnego wierzyciela (art. 513 § 1 k.c.). Jeśli część długu spłaciłeś albo umowa zawierała niedozwolone opłaty, napisz o tym i dołącz potwierdzenia przelewów.

Masz nakaz z e-sądu? Skorzystaj z wersji przygotowanej pod EPU: sprzeciw od nakazu zapłaty z e-sądu.

Krok po kroku: od listu z sądu do złożenia pisma

1. Zapisz datę odbioru i policz termin. Przy 2 tygodniach odebrany w poniedziałek list oznacza termin w poniedziałek za dwa tygodnie.
2. Przeczytaj pozew. Sprawdź, kto był pierwotnym wierzycielem, z jakiej umowy ma wynikać dług, od kiedy był wymagalny i jakie dowody wymienia fundusz.
3. Zbierz własne dokumenty: umowę, harmonogram, potwierdzenia wpłat, korespondencję z bankiem.
4. Policz przedawnienie od daty wymagalności.
5. Złóż sprzeciw albo odpowiedź na pozew w sądzie, który przysłał pismo. Wyślij listem poleconym albo złóż w biurze podawczym. Jeśli wysyłasz pocztą, liczy się data nadania w placówce Poczty Polskiej.
6. Odbieraj dalszą korespondencję z sądu i pilnuj kolejnych terminów.

Jeśli nie stać Cię na koszty sprawy, możesz poprosić o zwolnienie z nich. Zobacz Jak nie płacić kosztów sądowych. A jeśli nie możesz przyjść na rozprawę, przeczytaj Wniosek o odroczenie rozprawy.

Termin minął? Jeszcze nie wszystko stracone

Jeśli nie złożyłeś sprzeciwu bez swojej winy, na przykład list trafił na stary adres, a o sprawie dowiedziałeś się dopiero od komornika, możesz wnieść o przywrócenie terminu (art. 168 k.p.c.). Wniosek składasz w ciągu tygodnia od dnia, w którym przeszkoda ustała, i od razu dołączasz do niego sprzeciw (art. 169 § 1 i § 3). We wniosku musisz uprawdopodobnić, dlaczego nie mogłeś zdążyć. Tu liczy się każdy dzień.

A jeśli dług jest Twój i nie jest przedawniony?

Wtedy sprzeciw dalej ma sens, gdy kwota jest zawyżona. Równolegle możesz jednak spróbować dogadać się z funduszem. Ugoda przed wyrokiem często oznacza niższe koszty niż egzekucja komornicza. Zobacz poradnik Ugoda z wierzycielem. Jeśli najpierw chcesz wiedzieć, z kim masz do czynienia, przeczytaj List od funduszu sekurytyzacyjnego.

Najczęstsze błędy

• Brak reakcji, bo „i tak nie mam z czego zapłacić”. Sprzeciw nie wymaga pieniędzy na dług, a może sprawić, że w ogóle nie będziesz musiał płacić.
• Telefon do funduszu zamiast pisma do sądu. Rozmowa nie zatrzymuje terminu. Liczy się tylko pismo złożone w sądzie.
• Uznanie długu w sprzeciwie. Zdanie „wiem, że jestem winien, ale nie mam pieniędzy” osłabia Twoją obronę.
• Nieodbieranie listów z sądu. Awizowany list zwykle uznaje się za doręczony, a termin biegnie.

Najczęstsze pytania