Długi po zmarłych rodzicach: czy musisz je spłacać?

2026-10-14 · Redakcja PismoOdRęki.pl

Długi po zmarłych rodzicach: czy trzeba je spłacać, odrzucenie spadku i dobrodziejstwo inwentarza

Krótka odpowiedź

Długi zmarłego rodzica nie znikają. Razem z majątkiem przechodzą na spadkobierców (art. 922 Kodeksu cywilnego). Nie zawsze musisz jednak płacić z własnej kieszeni. Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą, żeby spadek przyjąć albo odrzucić (art. 1015 § 1). Jeśli nic nie zrobisz, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Wtedy za długi odpowiadasz tylko do wartości tego, co odziedziczyłeś (art. 1015 § 2 i art. 1031 § 2). Jeśli długi są większe niż majątek, możesz spadek odrzucić u notariusza albo w sądzie. Pamiętaj, że wtedy spadek przechodzi na Twoje dzieci, więc one też muszą go odrzucić.

Kilka tygodni po pogrzebie przychodzi list od banku albo firmy windykacyjnej: „W związku ze śmiercią dłużnika wzywamy spadkobierców do zapłaty”. Nie wiedziałeś, że mama miała kredyt, a tata kilka chwilówek. Do żałoby dochodzi strach, że teraz to Ty będziesz spłacać. Spokojnie. Prawo daje Ci czas i kilka sposobów, żeby nie odpowiadać za cudze długi własnym majątkiem.

Czy dzieci dziedziczą długi rodziców?

Tak. Do spadku należą mieszkanie i oszczędności, ale też długi. Wszystko przechodzi na spadkobierców z chwilą śmierci (art. 922 k.c.). Jak bardzo za nie odpowiadasz, zależy od tego, co zrobisz w ciągu 6 miesięcy:

Twoja decyzjaZa długi odpowiadasz
Przyjęcie prosteBez ograniczenia, także swoim majątkiem (art. 1031 § 1 k.c.)
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (także gdy nic nie zrobisz)Tylko do wartości odziedziczonego majątku (art. 1031 § 2 k.c.)
Odrzucenie spadkuWcale, tak jakbyś nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.)

Do chwili przyjęcia spadku odpowiadasz za długi tylko ze spadku, a nie ze swojego majątku (art. 1030 k.c.).

Kiedy przyjąć, a kiedy odrzucić spadek?

  • Długi są większe niż majątek albo nic nie wiesz o majątku zmarłego: rozważ odrzucenie.
  • Jest mieszkanie albo oszczędności, a długi są mniejsze: przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza chroni Cię przed nieznanymi długami.
  • Nie wiesz, ile jest długów: nie przyjmuj spadku wprost. Brak decyzji w terminie i tak oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucenie spadku przechodzi na Twoje dzieci

Gdy odrzucisz spadek, traktuje się Cię tak, jakbyś nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.). Spadek trafia wtedy do kolejnych spadkobierców, najczęściej do Twoich dzieci. One też muszą go odrzucić, a za małoletnie dzieci robią to rodzice za zgodą sądu rodzinnego. Na czas tej sprawy termin 6 miesięcy jest zawieszony (art. 1015 § 12 k.c.). Nie zostawiaj tego na ostatnią chwilę.

Jak odrzucić spadek?

  1. Policz termin: 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą. Gdy dziedziczysz po rodzicu z ustawy, zwykle jest to dzień, w którym dowiedziałeś się o jego śmierci.
  2. Złóż oświadczenie u notariusza albo w sądzie rejonowym (art. 1018 § 3 k.c.). U notariusza zwykle jest szybciej. W sądzie wystarczy, że przed upływem terminu złożysz wniosek o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 11).
  3. Zadbaj o kolejnych spadkobierców, czyli najczęściej o dzieci.
  4. Zachowaj odpis oświadczenia i wysyłaj jego kopię wierzycielom, którzy się do Ciebie zgłoszą.

Oświadczenia nie da się cofnąć (art. 1018 § 2 k.c.), więc przemyśl decyzję.

Przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Co dalej?

Ustal, co wchodzi do spadku, i złóż wykaz inwentarza w sądzie albo u notariusza (art. 10311 k.c.). W wykazie wpisujesz majątek zmarłego i jego długi. Twoja odpowiedzialność jest ograniczona do wartości majątku wpisanego w wykazie. Nie pomijaj niczego celowo, bo podstępne zatajenie majątku znosi to ograniczenie (art. 1031 § 2 k.c.).

Wierzyciel pisze do Ciebie. Jak odpowiedzieć?

  • Nie płać od razu i nie obiecuj spłaty przez telefon.
  • Zażądaj dokumentów: umowy zmarłego, wyliczenia długu i informacji, na jakiej podstawie uważa Cię za spadkobiercę.
  • Jeśli odrzuciłeś spadek, wyślij kopię oświadczenia.
  • Jeśli przyjąłeś z dobrodziejstwem inwentarza, wskaż, że odpowiadasz tylko do wartości spadku.
  • Sprawdź przedawnienie. Długi wobec firm zwykle przedawniają się po 3 latach. Zobacz Przedawnienie długu.

Zażądaj od wierzyciela dokumentów

Gotowy wniosek o informację o długu: żąda umowy, wyliczenia kwoty i daty wymagalności. Nie zawiera uznania długu. Sprawdzony przez prawnika. Od 24 zł.

Zobacz wniosek o informację o długu

Jeśli windykator dzwoni do Ciebie w żałobie po kilka razy dziennie, nie musisz tego znosić. Zobacz Nękanie przez windykatora.

Najczęstsze pytania

Czy muszę spłacać długi zmarłych rodziców?
Długi przechodzą na spadkobierców razem ze spadkiem (art. 922 Kodeksu cywilnego). Jeśli jednak odrzucisz spadek, nie odpowiadasz za nie wcale. Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza odpowiadasz tylko do wartości odziedziczonego majątku.
Ile mam czasu na odrzucenie spadku?
6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tym, że jesteś spadkobiercą (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego).
Co się stanie, jeśli nic nie zrobię w ciągu 6 miesięcy?
Przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego). Za długi odpowiadasz wtedy tylko do wartości odziedziczonego majątku.
Gdzie odrzucić spadek?
U notariusza albo w sądzie rejonowym (art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego). Oświadczenia nie można później odwołać.
Czy po odrzuceniu spadku długi przechodzą na moje dzieci?
Tak, spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców, najczęściej na Twoje dzieci. One też muszą go odrzucić, a za małoletnie dzieci robią to rodzice za zgodą sądu rodzinnego.
Czy windykator może żądać ode mnie długu zmarłego?
Może się zgłosić do spadkobierców, ale musi wykazać dług i to, że jesteś spadkobiercą. Jeśli odrzuciłeś spadek, wyślij mu kopię oświadczenia.
Co to jest wykaz inwentarza?
To lista majątku i długów zmarłego, którą spadkobierca składa w sądzie albo u notariusza (art. 10311 Kodeksu cywilnego). Ustala wartość, do której odpowiadasz za długi przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.
Bezpłatnie na e-mail

Darmowa ściąga: ile masz dni na odpowiedź na pismo z sądu, od komornika lub z urzędu

Terminy w jednej tabeli: nakaz zapłaty, wyrok, klauzula wykonalności, komornik, przywrócenie terminu, ZUS, decyzje urzędów, reklamacja, zwrot zakupu i przedawnienie. Do tego zasady liczenia dni.

Administratorem danych jest Pismo od ręki sp. z o.o. Wypiszesz się jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Kto przygotował ten artykuł. Redakcja PismoOdRęki.pl. Przepisy sprawdzamy w aktualnych tekstach ustaw. Pisma, do których prowadzą linki, przygotował zespół Kancelarii Antywindyk, która od 2015 roku prowadzi sprawy przeciwko bankom, funduszom i firmom windykacyjnym. Poznaj nas.

Źródła i stan prawny. Artykuł opiera się na art. 922, 1012, 1015, 1018, 1020, 1030, 1031 i 10311 Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 w ISAP). Stan prawny na 11 października 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Przy spadku z mieszkaniem albo przy małoletnich dzieciach warto skonsultować się z notariuszem.